MOOCs: ook voor leerkrachten in het PO?

  •  
  •  
  •  
  •  

Ieder jaar weer krijg je de vraag: welke scholing wil je graag volgen? Vaak volgen we workshops, teamtrainingen, cursusdagen en steeds vaker E-learning modules om maar zo veel mogelijk up-to-date te blijven. De laatste jaren is er een manier om te leren bijgekomen: MOOCs (spreek uit: ‘moeks’). Het gaat hier om Massive Open Online Courses, oftewel: open cursussen op internet met veel mensen, soms héél veel mensen. Het hoger onderwijs (met name WO) is hard op zoek naar alternatieven voor het traditionele onderwijs. Ze zoeken naar manieren om online educatie te combineren met de ‘offline’ kwaliteit die ze van oudsher bieden. Komen deze twee samen in het fenomeen MOOCs? Trouw schrijft over een Stille Revolutie in het online onderwijs. Toch zijn MOOCs, ondanks het massale karakter, nog helemaal niet bij het grote publiek bekend.

Maar, wat is een MOOC eigenlijk?

Een MOOC is een open cursus op internet. Deze cursus is ontwikkeld door een universiteit of andere onderwijsinstelling en iedereen kan zich voor deze cursussen inschrijven. In het ideale geval heeft de student vervolgens vrijheid in tijd en tempo. Een MOOC heeft vaak geen limiet aan het aantal deelnemers, soms doen er meer dan tienduizend studenten mee aan één cursus. Sommige MOOCs sluiten af met een tentamen/examen en soms kan je een certificaat verdienen voor deelname. Het idee achter deze open cursussen is, dat iedereen ter wereld toegang moet kunnen hebben tot kennis, dat deze kennis vervolgens weer vrij beschikbaar kan worden gesteld en dat we op die manier aan een meer kennis ‘bouwen’.

(c) thijnpost.nl

Hier komt het op neer: een universiteit maakt een cursus, zet deze online en opent de inschrijving. Iedereen kan zich inschrijven en je werkt vervolgens de stof door. Deze stof bestaat vaak uit filmpjes en teksten. Vervolgens zijn er (deel)opdrachten waarop je van óf een docent óf een medestudent feedback ontvangt. Je kiest zelf de cursus, bepaalt zelf je tempo en de momenten waarop je aan het leren bent. MOOCs zijn er op heel veel verschillende gebieden: bijna alle domeinen binnen de universiteiten komen aan bod.

Welke relevante MOOCs zijn er?

Soms moet je goed zoeken, maar er zijn voldoende relevante MOOCs voor leerkrachten in het primair onderwijs. De cursussen zijn vaak breder dan je gewend bent, maar kunnen (wetenschappelijke) diepgang geven aan je ontwikkeling. Onderstaand lijstje geeft een goede indruk van het (onderwijsgerelateerde) aanbod. Enkele van deze MOOCs zijn al gestart, deze links kunnen je wel een beeld geven van een MOOC:

Wil je meer MOOCs zoeken? Kijk dan eens op een van de volgende portals:

Maar…. hoe zit dat met kwaliteit?

Er is veel discussie over de kwaliteit van MOOCs. Is het een hype of zou dit wel eens de toekomst van (afstands)onderwijs kunnen zijn? Allereerst een paar redenen waarom MOOCs kwalitatief goed kunnen zijn. Ten eerste worden MOOCs (vaak) ontwikkeld door docenten van gerenommeerde universiteiten. Deze instellingen hebben baat bij kwalitatief goede MOOCs omdat ze met deze vorm van gratis onderwijs tegelijk ook aan marketing doen: ze bereiken een groot publiek dat normaal niet te bereiken is. Ten tweede kunnen deze instellingen data verzamelen met behulp van MOOCs: bij grote aantallen deelnemers komen ze veel te weten over de leeraanpak van studenten (learning analytics), dit is universiteiten heel wat waard. Tot slot zien universiteiten in dat ze iets moeten ontwikkelen voor de toekomst. Dit maakt dat er veel tijd en geld wordt gestoken in projecten die het onderwijs vernieuwen, zo ook de MOOCs.
Natuurlijk is het niet allemaal perfect. Er zijn ook redenen waarom critici denken dat MOOCs niet de toekomst zijn. Vaak wordt als belangrijk aspect genoemd dat het uitvalspercentage te hoog is, het grootste deel maakt de MOOC nooit af. Ook wordt genoemd dat de MOOCs helemaal niet zo ‘open’ zijn als men doet vermoeden: ze kosten geld, vragen een vooropleiding of zijn te strak afgebakend in tijd. Verder is het nogal onduidelijk wat het volgen van een cursus oplevert: je krijgt soms wel een certificaat, maar wie erkent dat? En dan ook nog: hoe controleer je of er niet gefraudeerd is bij de (online) afname? (voor interessante informatie over de kwaliteit van MOOCs: zie het Sooner project)

MOOCs voor scholing in het basisonderwijs?

In eerste instantie lijken MOOCs niet heel geschikt voor het basisonderwijs: het aantal onderwerpen dat direct toepasbaar is in de praktijk, is niet heel groot, de cursussen zijn vaak in het Engels en vragen je toch om het binnen een bepaalde tijdslimiet te voltooien. Het gebrek aan directe feedback en sociale interactie kan je als leerkracht ook tegenhouden om te starten met een MOOC. Aan de andere kant bieden MOOCs je de gelegenheid om je te verdiepen in onderwerpen die juist niet zo voor de hand liggen: psychologie, sociologie, methodologie, etc. Het volgen van een cursus aan een universiteit leert je om problemen op een wetenschappelijke manier aan te pakken. Het is ook goed mogelijk dat het volgen van een MOOC je enthousiast maakt voor het volgen van een volledige Masteropleiding. Schrijf je gewoon eens in voor een MOOC, want dat is het grote voordeel: iedereen kan meedoen en het kost (meestal) niets!


  •  
  •  
  •  
  •  

1 reactie

  • MOOC’s kunnen erg handig zijn, en nuttig voor jezelf als cursist. Ik heb de MOOC over blended learning van de OU gevolgd, 2 x. De eerste keer was de kwaliteit niet hoog, vond ik. Ik haakte ook af, de eerste keer. De tweede keer was de kwaliteit wel hoog, de ontwikkelaars en de aansturende docenten hadden geleerd.
    Er is mijns inziens geen enkele reden waarom een MOOC alleen door universiteiten ontwikkeld en aangeboden worden. In de praktijk is dat misschien nog wel het geval, maar waarom zou een Pabo geen MOOC aanbieden? Dus: welke Pabo in Nederland neemt het voortouw?
    Als een MOOC zodanig aangeboden wordt dat je werkt in studiegroepen van zeg maar 15 mensen heb je de kans om veel uit te wisselen. Ik zou dat, als ik ontwikkelaar van een MOOC was, altijd zo inrichten. In de MOOC van de OU die ik volgde gebeurde dat ook. Het genereerde flink wat leeractiviteit bij mij, en daar gaat het om.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Los ook nog even de som op omdat je geen robot bent: *